Республикалық қоғамдық-медициналық апталық газеті

Артериалды гипертензияның алдын-алудағы мейіргердің рөлі


16 января 2023, 09:15 | 391 просмотр



Қазіргі уақытта гипертензия әсіресе индустриалды дамыған елдерде өте кеңінен таралған аурулардың бірі болып табылады. Соңғы жылдары гипертонияны емдеу және алдын – алудағы жетістіктерге қарамастан, қазіргі күнгедейін медицинана саласында мақсатты зерттеунысаны болып жалғасуда. Жоғары қанқысымы көбінесе жасөспірімдерде пайда болады. Қазірдің өзінде жастардың 38% - ы белгілі бір дәрежеде гипертониядан зардап шегеді.  Егде жастағы адамдарға келетін болсақ, осы саладағы статистика көңілкөншітпейді, зейнеткерлердің 75% - ы гипертониядан зардап шегеді.

Артериялық гипертензия- деп артериядық қан қысымы 140/90 мм. сынап бағаннан жоғары болатын жағдайды айтады.  Артериялық гипертензияның екітүрі болады:

1)Эссенциалды- 40 жастан жоғары қауіпті факторлары бар(шылым шегу,семіздік,қант диабеті бар) адамдарда кездеседі.

2)Симптоматикалық түрде болатын гипертензия ол көбінесе жас адамдарда кездеседі,яғни бүйрек аурулары,эндокринологиялық ағзалардың ауруы бар жағдайларда кездеседі.

Гипертензия адамның мерзімінен бұрын өлімінің негізгі себебі болып табылады. Бұл ауру ұзақ және тұрақты курспен, ауыр асқынулардың дамуымен сипатталады (миокард инфарктісі, церебральды инсульт, жүрек және бүйрек жеткіліксіздігі), мүгедектікке дейін мүгедектіктің төмендеуімен бірге жүреді.Аурудың ең басты қиындығы - бұл науқастың өзі үшін байқалмауы мүмкін. Адамды бас ауруы, тітіркену, бас айналу мазалайды, есте сақтау қабілеті нашарлайды, жұмыс қабілеті төмендейді. Демалғаннан кейін ол бұл белгілерді біраз уақыт сезінуді тоқтатады және оларды әдеттегі шаршаудың көрінісі ретінде қабылдайды.Уақыт өте келе гипертония дамиды. Бас ауруы мен айналуы, көңіл-күйдің өзгеруі, шамадан тыс тітіркену тұрақты болады. Есте сақтау мен ақыл-ойдың едәуір нашарлауы, аяқ-қолдардағы әлсіздік және көру қабілетінің күрт нашарлауы мүмкін. Қазіргі адам үшін гипертонияның қауіптілігін ескере отырып, мен бұл ауруды жұмысымның бір бөлігі ретінде қарастыру маңызды деп санаймын.Артериалды гипертензияны анықтау барысында:Ашқарында қандағы глюкозаны анықтау;Кеуде қуысы рентгенографиясы;Окулист консультациясы.Бүйрек және бүйрекүсті безі УДЗ;Болашақ мейіргер ретінде адам артериялық қысымды хал-жағдайы нашарлағанда ғана емес, сондай-ақ шағымдар болмаған жағдайда да тұрақты өлшеуі қажет. Бұл артериялық гипертензияны уақытылы анықтаудың дәлелді тәсілі болып табылады.- артық салмақтан арылу (артық салмақтың  4-5 кг томендеуі АҚ-ның 5 мм с.б. темендеуіне алып келетіндігін білу маңызды). Тәулігіне 5-6 грамнан артық тұз тұтынбау; Көбірек қимылдау (жүйелі орташа және бәсең жүктемелер АҚ деңгейін тұрақты төмендетеді);

Стресс жағдайларынан аулақ болу (стресс  жағдайларында қанағымға кортизол  және адреналин лақтырылады, олар қалыпты артериялық қысымды арттырып, ағзаны қауіпке тойтарыс беруге дайындайды);

Артериялық қысым тыныштық қалпында, ұйқы  кезінде төмендейді, таңертеңгілік, қобалжу, дене жүктемелері және баска жүктемелер кезінде, сондай - ақ шылым тарту және алкогольді ішімдіктерді  қабылдағанда   артады. Артериялық гипертензияның алдын-  алу әр адамның өз қолында.Денсаулығымызды күтейік!

Автор:
Сагиндыкова Ж.А., Арнауыт А., МІ 511 ШЖҚ «Талдықорған жоғары медициналық колледжі» МКК