Республикалық қоғамдық-медициналық апталық газеті

АИТВ-ның алдын алудың жаңа түрі енгізілуде


28 апреля 2021, 06:31 | 1 381 просмотр



2021 жылдың сәуір айынан бастап Алматы қаласының ЖИТС-тың алдын алу және оған қарсы күрес жөніндегі орталығында антиретровирустық препараттарды (АРВ) АИТВ-мен өмір сүретін адамдар ғана емес, сонымен қатар теріс мәртебесі бар адамдар да ала алады.

Мамандардың айтуынша, алдын алу шаралары, соның ішінде презервативтерді тарату және зиянды азайту бағдарламаларына қатысу инфекцияның өсу қарқынын толық тоқтату үшін жеткіліксіз. Қатынасқа дейінгі алдын-алу (ҚДП) оң рөл атқара алады, онда АРВ препараттарын АИТВ- ның теріс диагнозы бар адамдар қолданады -негізгі топтар өкілдерінің жыныстық серіктестерінің (ер адамдармен жыныстық қатынасқа түсетін ер адамдар, секс қызметкерлері, инъекциялық есірткі қолданатын адамдар) жұқтыру қаупі жоғары. Сондай-ақ, бұл алдын-алу дискордантты жұптарға (АИТВ-нің оң серіктестерінің бірі) және трансгендерлік әйелдерге қажет. ҚДП арқасында бұл адамдар АИТВ жұқтыру ықтималдығын одан әрі азайта алады.

– ҚДП-бұл АИТВ-ны алдын-алудың  аралас тәсілдің бір  бөлігі. Біздің орталықта ол АИТВ алдын алу және алдын алу пакетінің бір бөлігі ретінде ұсынылады, оның ішінде: АИТВ-ға тұрақты тестілеу, жыныстық жолмен берілетін инфекциялар скринингі (ЖЖБИ), кеңес беру. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының (ДДСҰ) ұсынысы бойынша біз ҚДП ретінде екі препараттың-Тенофовир/Эмтрицитабиннің комбинациясын қолданамыз, - дейді Алматы қ.ЖИТС орталығының бас дәрігері Марат Төкеев.

Орталық мамандары ҚДП тұтынушыларымен жұмыс істеу бойынша іс-қимыл алгоритмін әзірледі. Оған міндетті АИТВ, креатинин, В гепатиті, ЖЖБИ тестілеу кіреді. Бұл ретте дәрігерлердің ерекше назарында – жүкті әйелдер. Дәрі-дәрмектер кем дегенде бір айға ақысыз беріледі. Негізгі топтарға қол жеткізе алатын үкіметтік емес қоғамдық ұйымдар белсенді көмек көрсетеді. Әлемнің жетекші ғалымдарының зерттеулері дұрыс қолданған кезде ҚДП,  АИТВ жұқтыру ықтималдығын 80-90% - ға төмендетуі мүмкін екенін көрсетеді. Сонымен қатар, алдын-алудың бұл түрінің тиімділігі дәрі-дәрмектерді қабылдауға деген адалдыққа байланысты.

2021 жылғы 1 сәуірдегі жағдай бойынша ЖИТС орталығында АИТВ-мен өмір сүретін 3786 адам есепте тұр.

Автор:
Алматы қ. ЖИТС орталығының баспасөз қызметі